Laptop accu snel leeg of snel vol – is de accu versleten?

Waarom wordt een laptop accu na verloop van tijd slechter?

Een laptopaccu bestaat uit lithium-ion- of lithium-polymeercellen die chemisch verouderen. Bij iedere laad- en ontlaadcyclus verandert de interne toestand van de cellen een klein beetje.

Daardoor neemt de hoeveelheid energie die de accu betrouwbaar kan opslaan langzaam af.

De snelheid van die slijtage wordt onder andere beïnvloed door:

• het aantal laadcycli;
• de leeftijd van de accu;
• hoge temperaturen;
• langdurig gebruik op hoge laadstatus;
• vaak volledig leeg laten lopen;
• hoge belasting tijdens gebruik;
• kwaliteit en conditie van de batterijcellen.

Een accu hoeft dus niet ineens volledig defect te raken. Veel vaker neemt de bruikbare capaciteit geleidelijk af.

Waarom loopt een laptop accu snel leeg?

De meest voor de hand liggende oorzaak is verminderde accucapaciteit. Een accu die oorspronkelijk bijvoorbeeld 50 Wh kon opslaan, kan na jaren gebruik nog maar een deel daarvan over hebben.

Als de laptop hetzelfde vermogen blijft gebruiken maar de accu nog maar de helft van de oorspronkelijke energie kan opslaan, wordt de gebruiksduur ongeveer overeenkomstig korter.

Een accu die vroeger bijvoorbeeld vijf uur meeging en nu nog maar anderhalf uur haalt, kan daarom sterk versleten zijn.

Maar accuduur wordt niet alleen door slijtage bepaald. Ook het actuele stroomverbruik van de laptop speelt een grote rol. Dat behandelen we verderop in dit artikel.

Waarom laadt een versleten accu soms opvallend snel tot 100%?

Dit lijkt tegenstrijdig: de accu is versleten, maar lijkt juist sneller volledig geladen te zijn.

Dat komt doordat 100% niet betekent dat de accu nog dezelfde hoeveelheid energie bevat als toen hij nieuw was.

Stel dat een nieuwe accu een ontwerp-capaciteit van 50 Wh heeft. Na jaren gebruik kan de bruikbare capaciteit bijvoorbeeld zijn gedaald naar 20 Wh.

Wanneer die resterende 20 Wh volledig geladen is, geeft het systeem nog steeds 100% aan.

De accu heeft dan dus sneller zijn maximale resterende capaciteit bereikt, maar kan de laptop daarna ook veel korter van stroom voorzien.

Snel laden op zichzelf is overigens geen bewijs van slijtage. Moderne laptops kunnen bewust snelle laadtechnieken gebruiken. Het wordt vooral verdacht wanneer de accu veel sneller vol is dan vroeger én de gebruiksduur duidelijk korter is geworden.

Accupercentage daalt ineens met grote stappen

Een versleten accu kan zich ook gedragen alsof het percentage niet gelijkmatig daalt.

Je ziet bijvoorbeeld:

• 80% en enkele minuten later 60%;
• 40% en plotseling 15%;
• na opnieuw opstarten ineens een veel lager percentage;
• percentage blijft een tijd stabiel en daalt daarna snel.

Dat kan ontstaan doordat de batterijcontroller de resterende energie niet meer zo nauwkeurig kan inschatten of omdat de spanning van versleten cellen onder belasting sneller inzakt.

De weergegeven waarde is namelijk een berekende schatting van de resterende laadstatus, geen directe meting van “hoeveel procent energie” letterlijk in de accu zit.

Laptop valt uit terwijl de accu nog 20%, 30% of 40% aangeeft

Dit is een typisch symptoom van een accu die onder belasting niet meer voldoende spanning kan vasthouden.

De batterijcontroller kan bijvoorbeeld nog 30% resterende capaciteit berekenen, maar wanneer de laptop plots meer stroom vraagt, kan de spanning van één of meerdere versleten cellen snel inzakken.

Als de accuspanning onder een veilige grens komt, kan de batterijbeveiliging uitschakelen of kan de laptop direct uitvallen.

Dat verklaart waarom een laptop soms bij 30% ineens uitgaat en na opnieuw aansluiten van de adapter een veel lager percentage laat zien.

Design Capacity en Full Charge Capacity uitgelegd

Een van de beste manieren om acc slijtage te beoordelen is het verschil tussen Design Capacity en Full Charge Capacity.

Design Capacity

Dit is de capaciteit waarvoor de accu oorspronkelijk is ontworpen toen hij nieuw was.

Bijvoorbeeld: 50.000 mWh.

Full Charge Capacity

Dit is de hoeveelheid energie die de accu op dit moment volgens de batterij-elektronica nog maximaal kan opslaan.

Bijvoorbeeld: 28.000 mWh.

In dat voorbeeld kan de accu dus nog ongeveer 56% van zijn oorspronkelijke ontwerp-capaciteit opslaan.

Een systeem kan deze accu nog steeds als 100% geladen weergeven, maar dat is 100% van de resterende 28.000 mWh en niet van de oorspronkelijke 50.000 mWh.

Accugezondheid controleren met battery report

In Windows kun je een batterijrapport maken waarmee onder andere de ontwerp-capaciteit en huidige maximale capaciteit bekeken kunnen worden.

Open hiervoor Terminal of Opdrachtprompt en gebruik:

powercfg /batteryreport

Windows maakt vervolgens een HTML-rapport waarin onder andere informatie kan staan over:

• Design Capacity;
• Full Charge Capacity;
• recente accugebruik;
• capaciteitsgeschiedenis;
• verwachte gebruiksduur;
• cycle count wanneer de hardware deze informatie beschikbaar stelt.

Vooral het verschil tussen Design Capacity en Full Charge Capacity is nuttig om te beoordelen hoeveel capaciteit de accu ongeveer heeft verloren.

Wat zegt cycle count over de staat van de accu?

Een cycle count geeft aan hoeveel volledige laadcycli de accu ongeveer heeft doorgemaakt.

Eén cyclus hoeft niet te betekenen dat de accu van 100% naar 0% en weer terug is gegaan. Twee keer 50% ontladen kan samen bijvoorbeeld ongeveer één volledige cyclus vormen.

Een hoog aantal cycli kan wijzen op intensief gebruik, maar cycle count alleen vertelt niet hoe gezond de accu nog is.

Een accu kan weinig cycli hebben en toch versleten zijn door:

• hoge leeftijd;
• langdurige hitte;
• langdurig op 100% aangesloten blijven;
• chemische veroudering;
• kwaliteit van de cellen.

Daarom moeten cycle count, capaciteit en werkelijk gedrag van de laptop samen worden bekeken.

Is de accu versleten of gebruikt de laptop gewoon veel stroom?

Een korte accuduur betekent niet altijd dat de accu versleten is. De laptop kan ook veel meer energie gebruiken dan normaal.

Factoren die de accuduur sterk kunnen verkorten zijn bijvoorbeeld:

• hoge schermhelderheid;
• zware CPU-belasting;
• gebruik van een krachtige dedicated GPU;
• gaming of videobewerking;
• veel achtergrondprocessen;
• hoge refresh rate;
• veel aangesloten USB-apparaten;
• slechte energie-instellingen;
• programma's die de processor actief houden;
• energieverbruik tijdens sleep of Modern Standby.

Gaminglaptop op accu

Bij een gaminglaptop kan de gebruiksduur op accu sowieso veel korter zijn dan bij een zuinige zakelijke laptop. Een krachtige CPU en GPU kunnen onder belasting tientallen watts gebruiken.

Daarom moet accuduur altijd worden beoordeeld in verhouding tot het type laptop en het gebruik.

Accu versleten of hoog verbruik?

Een goede aanwijzing is de combinatie van klachten:

• accuduur is veel slechter geworden dan vroeger;
• Full Charge Capacity is sterk gedaald;
• accu bereikt snel 100%;
• percentage daalt snel;
• laptop valt bij resterend percentage uit.

Wanneer meerdere van deze symptomen tegelijk aanwezig zijn, wordt daadwerkelijke acc slijtage waarschijnlijker.

Helpt een laptop accu kalibreren?

Kalibratie kan in sommige situaties helpen om de weergave van het accupercentage beter te laten aansluiten op de werkelijke laadstatus.

Het is vooral relevant wanneer de batterijcontroller de resterende capaciteit niet meer nauwkeurig inschat en het percentage daardoor vreemd springt.

Maar kalibratie herstelt geen versleten lithiumcellen.

Ook een accu die onder belasting door spanningsval uitvalt wordt niet gerepareerd door alleen de percentageweergave opnieuw te laten leren.

Wanneer moet de laptop accu vervangen worden?

Accuvervanging wordt logisch wanneer de bruikbare capaciteit sterk is afgenomen en dit merkbaar wordt in het dagelijks gebruik.

Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn wanneer:

• de gebruiksduur veel korter is dan vroeger;
• de Full Charge Capacity sterk onder de Design Capacity ligt;
• de accu opvallend snel 100% bereikt en daarna snel leegloopt;
• het percentage onbetrouwbaar daalt;
• de laptop regelmatig uitvalt terwijl nog lading wordt weergegeven;
• de accu onder belasting niet meer voldoende vermogen kan leveren.

Als de accu wel normaal laadt maar nog maar een klein deel van zijn oorspronkelijke capaciteit kan opslaan, is vervanging meestal effectiever dan proberen het probleem via software of kalibratie op te lossen.

Bekijk hiervoor: Laptop accu vervangen in Amsterdam .

Wat als de accu helemaal niet laadt?

Blijft de accu op 0%, stijgt het percentage helemaal niet of stopt het laden steeds bij een bepaald percentage? Dan gaat het om een andere klacht dan capaciteitsverlies.

Lees dan: Laptop accu laadt niet, blijft op 0% of stopt met laden .

Meer over laptop accu problemen